Yıllık İzin Hesaplama

Yıllık izin kaç gün? İşçi ve memur süreleri

Kaç gün izne hak kazandığınız iki şeye bağlı: hangi kanuna tabi olduğunuza ve ne kadar süredir çalıştığınıza. Türkiye'de iki ayrı düzen işler. İşçiler 4857 sayılı İş Kanunu'na, devlet memurları ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na (DMK) göre izin alır. İkisinin kıdem basamakları da, gün sayıları da farklıdır. Aşağıda her ikisini yan yana koyduk.

İşçi yıllık izin süreleri (İş Kanunu Madde 53)

Devlet memuru yıllık izin süreleri (657 DMK Madde 102)

Tablodaki değerler yasal alt sınırdır. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle daha yüksek izin süreleri belirlenebilir, ama hiçbir sözleşme bu asgari günlerin altına inemez. 2026 yılı için değişen bir düzenleme yok; süreler önceki yıllardaki gibi geçerli.

Yıllık izin hakkında bilmeniz gereken kurallar

İzin gün sayısını bilmek işin yarısı. Uygulamada hakkınızı korurken karşınıza çıkacak birkaç temel kural var:

• Önce bir yıl. İzin hakkı, işe başladığınız günden itibaren bir tam yılı doldurunca doğar. İlk yıl içinde yasal yıllık izin kullanamazsınız; deneme süresi de bu bir yılın içindedir.
• İzin ücretlidir. İzinde geçirdiğiniz günlerde maaşınız kesilmez. Aksine, izin ücreti izne çıkmadan önce peşin ödenmek zorundadır.
• Kullanmadığınız gün kaybolmaz (işçilerde). İşçilerde o yıl kullanmadığınız izin sonraki yıllara devreder ve birikir; işveren "kullanmadın, yandı" diyemez. Devlet memurlarında ise kural farklıdır: yalnızca cari yıl ile bir önceki yılın izni birlikte kullanılabilir, daha eski yılların izni yanar (657 Md.103).
• Bölünebilir ama sınırı var. İzin tek seferde kullanılabileceği gibi, tarafların anlaşmasıyla parçalara da bölünebilir. Ancak bölündüğünde bir parçanın en az 10 gün olması gerekir.
• Zamanı işveren belirler, ama reddedemez. İşveren iş yoğunluğuna göre izin tarihini öne alıp erteleyebilir. İzni tümden vermeyip hakkı kullandırmamak ise mümkün değil.
• Tatiller izinden sayılmaz. İznin içine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin gününüzden düşülmez (İş K. Md.56). Yani 14 günlük izne çıktığınızda araya giren pazarlar ve resmi tatiller bu 14 günü tüketmez.

Yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır?

İzin ücretinin mantığı basittir: her izin günü için bir günlük ücretinizi alırsınız. Günlük ücret de aylık brüt maaşın 30'a bölünmesiyle bulunur. Formül şu:

İzin ücreti = (aylık brüt maaş ÷ 30) × izin gün sayısı

Rakama dökelim. Aylık brüt maaşı 60.000 ₺ olan, üç yıllık kıdemiyle 14 gün izne hak kazanmış bir çalışanı ele alalım. Günlük ücreti 60.000 ÷ 30 = 2.000 ₺, yani 14 günlük izin ücreti 28.000 ₺ eder. Aynı maaşla 20 gün izni olan biri ise 40.000 ₺ alır. Bu tutarın izne çıkılmadan önce ödenmesi kanuni bir zorunluluktur (İş K. Md.57). Hesapta kullanılan ücret, o dönemki çıplak brüt maaştır; düzenli olmayan prim ve ikramiyeler bu hesaba katılmaz.

Yıllık izinde maaş kesilir mi?

En sık merak edilen konu bu. Yanıt net: hayır, kesilmez. Yıllık izin zaten "ücretli" olarak tanımlanır; amacı, çalışanın maaşından olmadan dinlenmesidir. Bu süre boyunca maaşınız tam işler, üstelik ücretiniz izne başlamadan elinize geçer. Hastalık raporu, mazeret izni ya da hafta tatili gibi başka izin türleri de bakiyenizden düşülemez. Kısacası dinlenmek için para kaybetmezsiniz.

Yıllık izin dilekçesi nasıl yazılır?

Yıllık izin dilekçesi, hangi tarihlerde izne çıkmak istediğinizi işverene yazılı bildiren kısa bir taleptir. Kanunda zorunlu bir kalıp yok, ama dilekçede şu bilgiler bulunmalı: ad soyad, göreviniz, iznin başlangıç ve bitiş tarihleri, toplam gün sayısı, tarih ve imza. Çoğu işyerinde bu adım artık bordro yazılımı ya da e-posta üzerinden yürüyor. İşveren tarihi değiştirebilir; ama talebinizi büsbütün geri çeviremez.

Kullanılmayan izin işten ayrılınca ne olur?

İşçilerde işten ayrıldığınızda biriken izinleriniz boşa gitmez. Sözleşme ister istifayla, ister işten çıkarılmayla, ister emeklilikle sona ersin, kullanmadığınız tüm izin günlerinin ücreti size ödenir (İş K. Md.59). Ödeme, ayrıldığınız tarihteki son brüt ücret üzerinden yapılır; yani maaşınız yıllar içinde arttıysa eski değil güncel ücret esas alınır. Bu alacak kıdem tazminatından ayrıdır, biri diğerinin yerine geçmez. Bir yılını doldurmadan ayrılan çalışanın izin alacağı doğmaz, ama bir yılı geçen herkes biriken günlerin karşılığını alır. Bu izin alacağında zamanaşımı, iş akdinin bittiği tarihten itibaren 5 yıldır; hakkınızı bu süre içinde talep etmezseniz düşebilir. Devlet memurlarında ise durum tersidir: kullanılmayan yıllık izin emeklilik dahil hiçbir ayrılışta paraya çevrilmez, hak düşer.

Sık karşılaşılan özel durumlar

Yıllık izin hesabı çoğu zaman düz kıdem tablosuyla biter, ama bazı durumlar ek soru işareti yaratır. En çok sorulanları toparladık:

• Yıl ortasında işe başlama. Bir yılı doldurmadan yasal izin hakkı doğmaz. Bazı işverenler avans niyetine erken izin kullandırır; böyle bir durumda erken ayrılırsanız fazladan kullanılan günler son hesaplaşmada mahsup edilebilir.
• Hastalık raporu. Sağlık raporuyla geçirdiğiniz istirahat günleri yıllık izninizden düşülmez. Hatta izindeyken rapor alırsanız, o günler için izin durur ve rapor süresi işler.
• Deneme süresi. Deneme süresi ayrı bir dönem değildir; bir yıllık kıdem hesabına dahildir. Denemeyi geçip bir yılı tamamladığınızda izin hakkınız doğar.
• 18 yaşından küçükler. 18 yaşını doldurmamış çalışanlar için kıdeme bakılmaksızın izin en az 20 gündür; bu grup 14 günlük alt basamağa tabi tutulamaz.
• Yarı zamanlı çalışanlar. Kısmi süreli (part-time) çalışanlar da tam zamanlılarla aynı gün sayısında izne hak kazanır. Sadece izin ücreti, kendi gerçek maaşları üzerinden hesaplanır.
• Ücretsiz izin. Ücretsiz izinde geçen süreler, taraflar yazılı olarak aksini kararlaştırmadıkça kıdeme sayılmaz. Bu da dolaylı olarak izin grubunuzu geciktirebilir.

Toplu iş sözleşmesi kapsamındaki bir işyerinde çalışıyorsanız izin günleriniz yasal asgarinin üzerinde olabilir. Kesin hakkınız için sözleşmenizi ya da işyeri iç yönetmeliğini kontrol etmekte fayda var.

İzin ücretinden hangi kesintiler yapılır?

İzin ücreti, adı üstünde bir ücrettir; dolayısıyla normal maaşınız gibi vergi ve prime tabidir. Yukarıdaki formülle bulduğunuz tutar brüttür, elinize geçen net tutar bundan biraz düşük olur. Kesilen kalemler şunlardır:

• Gelir vergisi. İzin ücreti maaşınıza eklenir ve kümülatif gelir vergisi matrahınıza dahil olur. Yılın hangi ayında olduğunuza ve toplam kazancınıza göre dilim değişir; bu yüzden aynı brüt izin ücreti yılbaşında ve yıl sonunda farklı net verebilir.
• SGK primi. İzin ücreti prime esas kazanca girer; işçi payı (%14) buradan kesilir, işveren payı (%20,5) ise ayrıca işveren tarafından ödenir.
• Damga vergisi. Tüm ücret ödemelerinde olduğu gibi binde 7,59 oranındaki damga vergisi izin ücretinden de düşülür.

Kesintiler kişiden kişiye ve aydan aya değiştiği için tek bir net rakam vermek doğru olmaz. İzin ücretinizin gerçek net karşılığını görmek isterseniz net brüt maaş hesaplama aracıyla kendi maaşınızı girip kesintileri ayrıntılı görebilirsiniz. İşten ayrılırken biriken izin alacağınızın yanında kıdem tazminatı hesaplama aracına da bakmanızı öneririz. Aklınıza takılan diğer sorular için sayfanın altındaki sık sorulan sorular bölümüne göz atabilirsiniz.