Yıllık İzin Hesaplama

İşe giriş tarihi, geçmiş yıllardan devreden bütün izinleri tek başına göstermez. Yıllık izin hesaplama sonucu, seçtiğiniz statünün bu hizmet dönemindeki yasal asgari süresini bulur ve yazdığınız kullanılan günü bundan düşer. Eski dönem bakiyesi, toplu iş sözleşmesiyle verilen ek günler ve kurum kayıtlarındaki düzeltmeler sonuca kendiliğinden eklenmez.

2026 yıllık izin süreleri bakımından işçi ile devlet memuru aynı cetvele tabi değildir. İşçi seçimi 4857 sayılı İş Kanununun 53. maddesini, memur seçimi 657 sayılı Kanunun 102. maddesini esas alır. Basın, deniz ve özel personel kanunlarına tabi çalışanların süreleri farklı olabilir.

Kıdeme göre asgari günler

Tablodaki değerler sözleşmeyle azaltılamayan alt sınırlardır. Bireysel iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya kurumun özel düzenlemesi daha uzun süre tanıyabilir.

İşçide hizmet yılı nasıl sayılır?

İşçi yıllık izin süreleri, hakkın doğduğu tarihte tamamlanan hizmet yılına göre belirlenir. İlk hak, deneme süresi dahil aynı işverene bağlı çalışma bir yılı tamamladığında doğar. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreleri birleştirmek gerekir. Beş yıllık sınırda sık yapılan karışıklık şudur: ÇSGB'nin örneğine göre ilk beş tamamlanmış hizmet yılına ait hak 14 gündür; 20 günlük basamak, beş yıl dolduktan sonra tamamlanan sonraki hizmet yılı için hak kazanıldığında uygulanır. Bu yüzden araç tam 5 yılda 14, tam 6 yılda 20 gün verir.

Ücretsiz izin, uzun rapor, askerlik veya iş sözleşmesinin askıda kaldığı başka dönemler hak kazanma tarihini erteleyebilir. Kanunun 55. maddesinde çalışılmış gibi sayılan süreler ise hesabı korur. Sadece takvimdeki ilk ve son günü bilmek bu ayrımı çözmez; bordro ya da izin kayıt belgesindeki hak kazanma tarihi daha güvenilir kaynaktır.

Memurda hangi başlangıç tarihi girilmeli?

Memur seçeneğine her zaman ilk atama tarihi yazılmaz. Kamu kurumlarında hangi statüde olursa olsun geçen hizmetler ile kazanılmış hak aylığında değerlendirilen bazı önceki süreler izin hesabına katılabilir. Kurumunuzun hizmet cetvelinde esas aldığı başlangıç tarihini kullanın. Tam 10 yılda süre 20 gündür; 10 yılı aşan ilk günden itibaren 30 günlük grup başlar.

İzin günlerini takvimde sayarken

4857 kapsamındaki işçi için 14, 20 veya 26 günlük süreye denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri bakiyeden düşmez. Örneğin 14 günlük döneme iki hafta tatili denk gelirse işe dönüş aralığı en az 16 takvim gününe uzar. İşyerindeki hafta tatiliniz pazar dışında bir günse sayım o güne göre yapılır.

• Parçalara ayırma: Taraflar anlaşırsa süre bölünebilir, fakat parçalardan biri 10 günden kısa olamaz.
• Yol süresi: İzni başka yerde geçireceğini belgeleyen işçiye, talebi üzerine toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi gerekir.
• Başka izinler: Yıl içinde verilen ücretli veya ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri bu bakiyeden mahsup edilemez.
• Kısmi çalışma: Part-time ve çağrı üzerine çalışanlar gün sayısı yönünden tam süreli çalışanlarla aynı kurala tabidir; izni kendi çalışma günlerinde kullanırlar.

Yaş sınırı ve yer altı işi ayrı değerlendirilir

18 yaş ve altındaki veya 50 yaş ve üstündeki işçiye en az 20 gün verilmelidir. Formdaki yaş seçeneği bu tabanı uygular; hizmet süresi zaten 26 gün veriyorsa sonucu azaltmaz. Yer altı işinde çalışan işçinin 14, 20 veya 26 günlük süresine dört gün eklenir. Kartta iş türü alanı bulunmadığı için bu ek, ekrandaki sonuca dahil değildir.

Nitelikleri gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik ve kampanya işlerinde genel kural uygulanmaz. Alt işveren değişse de aynı işyerinde çalışmayı sürdüren kişinin hizmeti ise izin süresi belirlenirken aynı işyerindeki toplam süre üzerinden ele alınır. Bu iki durum, yalnız başlangıç tarihine bakılarak kesinleştirilemez.

Ücret hesabında iki ayrı durum var

Yıllık izin ücreti hesaplama denildiğinde çalışma sürerken yapılan ödeme ile işten ayrılıştaki kullanılmayan gün alacağı birbirine karışabiliyor. Çalışan izne çıktığında ücret kesilmez; işveren izin dönemine düşen normal ücreti izinden önce peşin veya avans olarak öder. Aylık ücretli bir çalışanın 14 gün dinlenmesi, normal aylığına ayrıca 14 günlük ikinci bir ödeme ekleneceği anlamına gelmez.

Sözleşme bittiğinde kullanılmayan işçi izinleri artık gün olarak kullandırılamayacağı için para alacağına dönüşür. Basit brüt tahmin şöyledir:

Kullanılmayan izin alacağı = son brüt günlük ücret × kullanılmayan gün

60.000 TL ücret ve 8 kullanılmayan gün örneği

Aylık brüt ücreti 60.000 TL olan işçinin günlük brüt ücreti 60.000 ÷ 30 = 2.000 TL'dir. Sözleşme sona erdiğinde kayıtlarda 8 kullanılmayan gün varsa brüt alacak 16.000 TL olur. Bu, çalışırken kullanılan sekiz gün için maaşa eklenecek bir ikramiye değildir. “İzin parası” denilen tutarın hangi duruma ait olduğunu önce bu nedenle ayırmak gerekir.

Fazla çalışma, prim ve sosyal yardım gibi kalemler kullanılan izin döneminin ücretine katılmaz. İşten ayrılışta doğan alacak, sona erme tarihindeki ücret üzerinden hesaplanır ve SGK'nın açıkladığı şekilde prime esas kazanca girer; gelir vergisi ve diğer yasal kesintiler nedeniyle net ödeme brüt örnekten farklı çıkar. Araçta maaş alanı olmadığı için parasal tutar üretmez. Kesintiyi ayrıca görmek için net brüt maaş hesaplama, işten çıkış kalemlerini karşılaştırmak için tazminat hesaplama kullanılabilir.

Dilekçe, kayıt ve devreden günler

Yıllık izin dilekçesi işçide, talep edilen başlangıçtan en az bir ay önce yazılı verilmelidir. Yönetmeliğe göre ad soyad, varsa sicil numarası, istenen tarih aralığı ve ücretsiz yol izni talebi belirtilir. İşveren talep edilen tarihle bağlı değildir; işin durumu ve izin sırası dikkate alınarak başka bir dönem belirleyebilir. Hakkın hiç kullandırılmaması veya çalışırken para ödenerek ortadan kaldırılması mümkün değildir.

İşveren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. İşçi açısından yıllık izin hakları kontrol edilirken bordrodaki gün, imzalı form ve işveren kaydı birlikte okunmalıdır. Kullanılmayan günler iş sözleşmesi sürerken kaybolmaz; sözleşme herhangi bir nedenle sona erdiğinde sona erme tarihindeki ücret üzerinden işçiye veya hak sahiplerine ödenir.

Memurlarda devir kuralı farklıdır. Cari yıl ile bir önceki yılın izni birlikte kullanılabilir; daha eski kullanılmayan günler düşer. Araçtaki “kullanılan gün” alanı kurum kaydının yerine geçmez ve geçmiş iki yılı kendiliğinden birleştirmez.

Yıllık izinde maaş kesilir mi sorusunun kısa yanıtı hayırdır. Ekrandaki sayı ise resmî bir izin onayı değildir. Aynı işverendeki kesintili çalışmalar, uzun raporlar, yer altı işi, önceki bakiye veya kurumca sayılan hizmet varsa insan kaynaklarının kayıtlarıyla karşılaştırın.