ÖTV Hesaplama

Matrah ile etiket fiyatını birbirine karıştırmayın

“ÖTV nedir nasıl hesaplanır?” diye bakarken ilk bulunması gereken tutar ürünün kasadaki fiyatı değil, Özel Tüketim Vergisi matrahıdır. Sıfır otomobilde bu değer, vergi eklenmeden önceki KDV matrahıdır. Vergi bir kez hesaplanır; ikinci el satışta aynı taşıt için yeniden doğmaz. Ancak ilk iktisap, ithalat ve kayıt şartları ürüne göre değişebildiği için fatura veya proforma üzerindeki matrahı esas almak gerekir.

Oransal hesabın formülü “matrah × oran” şeklindedir. Ardından matrah ile vergi toplanır ve genel orana tabi bir araçta KDV bu ara toplamın yüzde 20'si üzerinden bulunur. Matrahı 500.000 TL, oranı yüzde 70 olan bir otomobilde vergi 350.000 TL; KDV matrahı 850.000 TL; KDV 170.000 TL ve vergiler dahil tutar 1.020.000 TL olur. Bayi hizmeti, tescil, plaka, sigorta ya da kredi maliyeti bu örneğin içinde değildir.

31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren düzenleme, 87.03 pozisyonundaki birçok binek taşıtta oransal sonuç için 100.000 TL asgari tutar getirdi. Bu nedenle düşük bir matrahta yalnızca yüzdeyi çarpmak yetmeyebilir. Hesaplayıcı, otomobil ve tam elektrikli otomobil seçeneklerinde oransal sonuç daha düşükse bu tabanı uygular.

2026 ÖTV dilimleri: motor hacmi tek başına yetmez

ÖTV Hesaplama 2026 sonuçlarında benzinli ve dizel otomobil için motor hacmi ile matrah birlikte okunur. Özellikle 1400 cc sınırı önemlidir: 1400 cc'ye kadar olan taşıtların eşikleri ile 1401-1600 cc grubunun eşikleri aynı değildir. Aşağıdaki özet, 24 Temmuz 2025 tarihli 10115 sayılı Karardaki yaygın binek otomobil satırlarını ve araçta kullanılan diğer tarifeleri gösterir.

Tablodaki otomobil satırları, özel şartlı hibrit tarifeleri kapsamıyor. Karbondioksit emisyonu ve yalnız elektrikle kat edilen menzil şartlarını sağlayan şarj edilebilir hibritler için ayrı satırlar bulunuyor. Aracınız bu gruptaysa tam elektrikli seçeneğini kullanmayın; teknik belgedeki yakıt türü, motor hacmi, elektrik gücü ve menzil bilgilerini GİB'in güncel II sayılı listesiyle karşılaştırın.

Telefon ve motosiklet hesabında farklı eşikler var

Cep telefonu için “elektronik ürünlerde yüzde 25” biçimindeki genel kabul doğru değildir. 24 Ekim 2025'ten beri 4.500 ve 9.000 TL matrah sınırları kullanılıyor. Ayrıca 2026 yılında hesaplanan tutar cihaz başına 456 TL'nin altında kalamıyor. Araçtaki telefon seçeneği, girilen matraha göre yüzde 25, 40 veya 50 oranını kendisi seçer ve gerektiğinde asgari tutarı uygular. Başka bir elektronik ürünün oranını telefon tarifesinden çıkarmak doğru olmaz; ürünün GTİP satırı bilinmelidir.

İçten yanmalı motosikletlerde 250 cc'ye kadar yüzde 8, daha yüksek silindir hacminde yüzde 37 oranı vardır. Elektrikli motosikletlerin tarifesi motor gücüne göre ayrıldığı için karttaki motosiklet bölümü onlar için kullanılmamalıdır. Aynı ayrım ATV, UTV, kamyonet ve ticari taşıtlarda da geçerlidir; “taşıt” başlığı altında yer almaları hepsinin binek otomobil oranına tabi olduğu anlamına gelmez.

Toplam fiyattan geriye giderken oran da çözülür

Faturada yalnız KDV dahil tutar görülüyorsa “Toplam Fiyattan Bul” sekmesi kullanılabilir. Hesaplayıcı, seçilen kategorideki her oranı ayrı ayrı dener; bulduğu matrahın gerçekten o dilimin sınırları içinde kalıp kalmadığını kontrol eder. Böylece yüksek dilimli bir fiyatı düşük oranla bölüp yanıltıcı matrah üretmez. Toplam fiyat modunda KDV her zaman dahildir; matrah modundaki KDV anahtarının önceki konumu bu işlemi değiştirmez.

Bir matrah eşiğinde oran yükseldiğinde, alt dilimin ulaşabildiği en yüksek toplam ile üst dilimin başladığı en düşük toplam arasında boşluk oluşabilir. Girilen bedel bu aralıktaysa matematiksel olarak iki tarife de tutarlı değildir. Araç böyle bir durumda yaklaşık değer göstermiyor, doğrudan faturadaki matrahı istemeyi tercih ediyor. Bayi indirimi veya sonradan eklenen hizmetler de etiket fiyatından geriye hesabı bozabilir.

KDV seçeneğini kapatmak yalnız matrahtan ileri hesap için anlamlıdır. Örneğin muhasebe çalışmasında vergi sonrası fakat KDV öncesi ara toplam aranabilir. Tüketicinin ödediği satış fiyatı inceleniyorsa KDV dahil sonuç kullanılmalıdır. Kuruşlar hesap boyunca korunur, ekranda Türkçe sayı biçimiyle gösterilir.

Özel oran alanı neyi çözmez?

Özel oran girişi, oranını resmî tarifeden bildiğiniz bir ürün için yalnız oransal hesabı yapar. Akaryakıtta litre başına maktu tutar; alkollü içki ve tütünde oranla birlikte asgari maktu veya maktu vergi bulunabilir. Bu yapılar tek bir yüzde girilerek doğru hesaplanamaz. İthal üründe gümrük kıymeti, gümrük vergisi ve diğer ithalat kalemleri de matrahı etkileyebilir. Bu nedenle özel oran sonucu beyanname hesabı yerine geçmez.

ÖTV indirimi hesabından önce hakkın kapsamını kontrol edin

Aramada “ÖTV indirimi” denildiğinde üç farklı durum birbirine karışabiliyor: tarifede zaten düşük oran bulunması, belirli bir işlem için oran indirimi ve kanuni istisna. Elektrikli otomobilin yüzde 25'lik dilimi genel bir engelli muafiyeti değildir. Benzer biçimde satıcının kampanya indirimi matrahı etkileyebilir ama vergi oranını kendiliğinden değiştirmez.

Engellilik kapsamındaki taşıt istisnasında yalnız rapor yüzdesine bakılmaz. Taşıtın türü, vergiler dahil azami bedeli, yerli katkı oranı, özel tertibat veya kullanım koşulu ve edinim süresi birlikte değerlendirilir. 2026'da bu alanda kanun ve uygulama tebliği değiştiği için satın alma kararından önce GİB'in güncel açıklaması ile bayinin düzenleyeceği belgeleri kontrol etmek gerekir.

Resmî olarak uygulanacak indirimli oranı biliyorsanız, standart sonuç ile ikinci bir “Özel Oran Gir” hesabını karşılaştırabilirsiniz. Aradaki vergi farkı ÖTV indirimi hesaplama sonucunu verir; KDV de değişen vergi sonrası matrah üzerinden yeniden oluşur. Yasal uygunluk ise bu fark hesabından ayrı bir konudur.

ÖTV dilimleri Cumhurbaşkanı kararıyla, maktu tutarlar da kanundaki güncelleme kurallarıyla değişebilir. Bu sayfadaki oranların yanında tarihli GİB listeleri ile Resmî Gazete kaynaklarının verilmesinin nedeni budur. İşlem tarihi farklıysa güncel listeyi yeniden kontrol edin.